Η Ιταλία προωθεί για το 2027 μια προσωρινή απαλλαγή από το bollo, το τέλος κυκλοφορίας που αφορά αυτοκίνητα και δίκυκλα, όμως η εφαρμογή της έχει ήδη ανοίξει σοβαρή θεσμική και οικονομική διαμάχη. Το Decreto Legge 162/2026 προβλέπει κρατικό ταμείο αντιστάθμισης ύψους 2.293,5 εκατ. ευρώ για τις Περιφέρειες, οι οποίες αμφισβητούν αν το ποσό ανταποκρίνεται πραγματικά στα έσοδα που θα χάσουν. Η αντιπαράθεση εκδηλώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026, κατά τις κοινοβουλευτικές ακροάσεις για τον προϋπολογισμό ενώπιον των κοινών επιτροπών της Βουλής και της Γερουσίας.

Ο Marco Alparone, αντιπρόεδρος της Λομβαρδίας και εκπρόσωπος της Conferenza delle Regioni e delle Province autonome, ζήτησε επείγουσες διαπραγματεύσεις τόσο για τα διαθέσιμα ποσά όσο και για τους κανόνες της ρύθμισης. Ο ίδιος δήλωσε ότι, έπειτα από τις σχετικές συγκρίσεις, οι Περιφέρειες δεν έχουν καταφέρει ακόμη να διαπιστώσουν αν η κρατική χρηματοδότηση καλύπτει πράγματι το χαμένο φορολογικό έσοδο. Έτσι, το ζήτημα δεν περιορίζεται στο αν οι ιδιώτες θα πληρώσουν λιγότερα για ένα έτος, αλλά επεκτείνεται στη χρηματοδότηση των τοπικών προϋπολογισμών.

Ποιοι καλύπτονται από τη ρύθμιση

Η απαλλαγή δεν αποτελεί οριστική κατάργηση του bollo. Ισχύει μόνο για τις κανονικές ημερομηνίες λήξης πληρωμής που βρίσκονται μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 31ης Δεκεμβρίου 2027, δηλαδή για μια συγκεκριμένη περίοδο δώδεκα μηνών. Δικαιούχοι είναι αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα, ενώ η ρύθμιση αφορά ένα μόνο όχημα ανά άτομο. Εξαιρούνται επομένως οι εταιρείες, οι κάτοχοι επαγγελματικού ΑΦΜ και οι εταιρικοί στόλοι οχημάτων που χρησιμοποιούνται σε μίσθωση.

Για τα αυτοκίνητα, το όριο ισχύος φτάνει τα 80 kW, δηλαδή περίπου τους 109 CV. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται και υβριδικά αυτοκίνητα, καθώς και οχήματα LPG και μεθανίου. Οι μοτοσυκλέτες και τα μοτοποδήλατα μπορούν να ενταχθούν μόνο όταν ο ιδιοκτήτης δεν διαθέτει ήδη αυτοκίνητο κάτω από τα 80 kW, για το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ίδια απαλλαγή. Με αυτόν τον τρόπο, το δικαίωμα δεν λειτουργεί ως παράλληλη ελάφρυνση για περισσότερα οχήματα του ίδιου προσώπου.

Απαραίτητη είναι επίσης η ενεργή ασφάλιση αστικής ευθύνης του οχήματος κατά τον χρόνο του ελέγχου. Καθοριστική θεωρείται η κανονική ημερομηνία λήξης του τέλους και όχι η ημέρα κατά την οποία πραγματοποιείται η πληρωμή. Επομένως, η καθυστερημένη καταβολή μέσα στο 2027 ενός bollo που είχε κανονικά λήξει στο τέλος του 2026 δεν το μετατρέπει σε οφειλή που καλύπτεται από την απαλλαγή.

Το πρόβλημα με τα 2.293,5 εκατ. ευρώ

Η βασική ένσταση των Περιφερειών αφορά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίστηκε η κρατική αποζημίωση. Οι εκτιμήσεις του κεντρικού κράτους φαίνεται να βασίζονται στον θεωρητικό αριθμό των οχημάτων που θα μπορούσαν να απαλλαγούν, ενώ οι περιφερειακές φορολογικές βάσεις καταγράφουν τις πραγματικές ροές είσπραξης. Η απόσταση ανάμεσα στις δύο προσεγγίσεις μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφές που δεν αντιστοιχούν στα ποσά τα οποία κάθε περιοχή θα στερηθεί στην πράξη.

Υπάρχει και δεύτερη τεχνική δυσκολία: το bollo δεν επιβαρύνει όλους τους Ιταλούς οδηγούς με ενιαίο τρόπο. Πολλές Περιφέρειες εφαρμόζουν διαφορετικούς συντελεστές ή ειδικές ελαφρύνσεις στο πλαίσιο της φορολογικής τους αυτονομίας. Για αυτό ζητούν η αποκατάσταση των εσόδων να υπολογιστεί με βάση τη νομοθεσία που ισχύει σε κάθε περιοχή και τον τυπικό συντελεστή. Μια αποκλειστικά ενιαία φόρμουλα, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να αδικεί τις περιοχές όπου οι πραγματικές χρεώσεις διαφέρουν από το πρότυπο.

Οι συνέπειες που φοβούνται οι Περιφέρειες αφορούν τη χρηματοδότηση του τοπικού transport και των υπηρεσιών υγείας, καθώς μια ανεπαρκής αντιστάθμιση θα πίεζε τους προϋπολογισμούς τους. Παράλληλα, η ANCI έχει ζητήσει ως μερικό αντίβαρο να επιτραπεί η αύξηση του φόρου διαμονής για τους τουρίστες. Το Decreto Legge 162/2026 πρέπει ακόμη να περάσει από τη διαδικασία μετατροπής σε νόμο, οπότε τόσο οι όροι της απαλλαγής όσο και ο μηχανισμός αποζημίωσης είναι δυνατό να τροποποιηθούν κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία.